ORHAN OSMANSOY
Yönetici Ortak
TVM Capital Healthcare
Dubai merkezli TVM Capital Healthcare’in Yönetici Ortağı Orhan Osmansoy, sağlık yatırımlarının geleceğine ışık tutuyor. Yurtdışı yatırımlarından halka arzlara, alternatif finansman modellerinden özel sermaye fonlarının rolüne kadar birçok konuda değerli bilgileri hospitalmanager ile paylaştı.
H.M: Son yıllarda Türk yatırımcıların artan yurtdışı sağlık yatırımları hakkında neler düşünüyorsunuz? Onlara neler tavsiye edersiniz?
O.O: Türk yatırımcıların sağlık hizmetlerine yönelik artan yurtdışı yatırımı, hem küresel pazarlara girme hırsını hem de özellikle sağlık hizmeti talebinin hızla arttığı bölgelerde operasyonları çeşitlendirme stratejisini yansıtıyor. Bu eğilim, artan küresel sağlık hizmeti ihtiyaçları, Türkiye’nin sağlık sektöründeki uzmanlığı ve bölgesel olarak destekleyici politikalar ve PPP girişimleri gibi çeşitli faktörler tarafından destekleniyor.
Yaşlanan nüfus, kronik hastalıklar ve sağlık hizmetleri inovasyonuna artan vurgu ile artan küresel sağlık hizmeti talebi, Avrupa, Orta Doğu, Afrika ve Asya gibi bölgelerde önemli fırsatlar sunmaktadır. Türk yatırımcılar, yetersiz hizmet alan veya gelişmekte olan pazarlardaki sağlık hizmetleri sektörlerine girerek bu eğilimlerden yararlanmak için iyi bir konumdadır.
Ayrıca, Türkiye’nin sağlık sektörü uzmanlığı, altyapı, tıbbi turizm ve sağlık teknolojisindeki gelişmelerle son yirmi yılda önemli ölçüde gelişti. Yatırımcılar artık bu deneyimi uluslararası pazarlara açılmak, tıbbi tesisler kurmak veya yurtdışında sağlık projelerine yatırım yapmak için kullanarak Türk sağlık standartlarını ve yeniliklerini yeni bölgelere taşıyor.
Kamu-özel sektör ortaklıklarına (PPP’ler) yönelik hükümet desteği ve sağlık yatırımcılarını destekleyen politikalar, Türk yatırımcıları uluslararası fırsatları keşfetmeye teşvik etti. Özellikle Suudi Arabistan gibi Türkiye’nin PPP modellerine benzer bölgelerdeki Türk yatırımcılar, sağlık projelerine yurtdışı yatırımı daha erişilebilir ve umut verici hale getiren tanıdık çerçevelerden faydalanıyor. Örneğin, Suudi Arabistan (şu anda çok odaklandığımız bir pazar), ülkenin altyapısını modernize etmeyi ve hizmet kalitesini artırmayı amaçlayan Vizyon 2030 stratejisinin bir parçası olarak sağlık alanında PPP’leri aktif olarak teşvik ediyor. Bu girişim, uzmanlıkları Suudi Arabistan’ın gelişen ihtiyaçlarıyla iyi örtüşen Türk sağlık şirketleri için güçlü bir fırsat sunuyor. Türk firmaları çeşitli alanlarda katkıda bulunmak için iyi bir konumda. Hastane yönetiminde, modern sağlık tesisleri işletmedeki Türk yetenekleri, Suudi Arabistan’ın gelişmiş hizmet sunumu talebiyle uyuşuyor. Uzmanlaşmış bakımda, Türk şirketleri onkoloji ve kronik hastalık yönetimi gibi temel alanlarda mükemmellik merkezleri kurabilir ve artan sağlık hizmeti taleplerini karşılayabilir. Ayrıca, Türk kurumlarının Suudi sağlık çalışanlarını güçlendiren programlar tasarlamalarına yardımcı olabileceği tıp eğitiminde iş birliği potansiyeli de bulunmaktadır. Bu yollar yalnızca Suudi Arabistan’ın sağlık hedeflerini desteklemekle kalmayıp aynı zamanda Türk şirketlerinin uluslararası varlıklarını ve etkilerini genişletmelerini de sağlamaktadır.
Yurtdışı yatırımlarını genişletmeyi hedefleyen Türk yatırımcılar için kapsamlı bir durum tespiti yapmak ve etkili bir pazar giriş stratejisi geliştirmek hayati önem taşımaktadır. Bu, özellikle ihtiyaçların karşılanamadığı ve sağlık hizmetlerine olan talebin yüksek olduğu bölgeleri belirlemek için kapsamlı bir pazar araştırması içerir. Yatırımcılar yasal mevzuatı, rekabet ortamını, geri ödeme modellerini ve hasta yönlendirme sistemlerini değerlendirmelidir. Yerel ortaklarla ortak girişimler oluşturmak, düzenleyici zorlukların üstesinden gelmeye ve pazar penetrasyonunu hızlandırmaya yardımcı olabilir.
Riskleri azaltmak için yatırımcılar belirli alanlara da odaklanabilirler. Örneğin, hastane, ilaç, tıbbi cihaz ya da dijital sağlık gibi sağlık sektöründeki farklı alanları ve alt sektörleri hedefleyerek portföylerini çeşitlendirmelidirler. Bu yaklaşım, piyasa dalgalanmalarının veya düzenleyici değişikliklerin etkisini azaltmaya yardımcı olabilir.
Ayrıca, yerel düzenlemelere ve uluslararası standartlara uyum kritik öneme sahiptir. Yatırımcılar, hasta güvenliği, veri gizliliği ve standart bakım uygulamalarıyla ilgili kurallara uyumu sağlamalıdır. Hükümetler, hastalar, sigortacılar ve sağlık profesyonelleri dahil olmak üzere yerel paydaşlarla güven oluşturmak da aynı derecede önemlidir.
Son olarak, sağlık yatırımları uzun vadeli bir taahhüt gerektirir, çünkü karlılığa ulaşmak zaman alabilir. Ortak girişimler, birleşmeler ve satın almalar veya doğrudan yatırımlar yoluyla doğru giriş stratejisini seçmek, dikkatli planlama ve yerel sağlık ekosistemlerine entegre olma azmi gerektirir.
Türk yatırımcılar, yurtdışı sağlık yatırımlarına piyasa dinamiklerini iyi anlayarak yaklaşırsa, başarı şanslarını artırabilir ve uluslararası küresel sağlık piyasalarındaki etkilerini genişletebilirler.
H.M: Dünyada özel sermaye fonlarının özel sağlık kuruluşlarına olan ilgisi hangi yönde gelişiyor? Türkiye’de bu tür işbirliklerine girmeyi düşünen Türk özel sağlık kuruluşlarına ne önerirsiniz?
O.O: Özel sermaye fonlarının özel sağlık kuruluşlarına olan ilgisi, yaşlanan nüfus, kronik hastalıkların artışı, teknolojik ilerlemeler ve kaliteli sağlık hizmetlerine olan talebin artması gibi çeşitli faktörler tarafından yönlendirilerek önemli ölçüde artmaktadır. Ayrıca, özel sermaye fonları sağlık sektörünü yüksek getiri fırsatları sağlayan dayanıklı ve büyüyen bir sektör olarak görmektedir.
Küresel yaşlanan nüfus, geriatrik bakım, uzun dönemli bakım tesisleri ve kronik hastalık yönetimi konusunda uzmanlaşmış sağlık kurumlarına olan talebi artırıyor. Özel sermaye fonları, özellikle hükümet sağlık sistemlerinin önemli baskı ve yetersizliklerle karşı karşıya olduğu bölgelerde, bu sektörlerde önemli büyüme potansiyeli olduğunu kabul ediyor.
Dijital sağlık ve teknolojiye yatırımda da yükselen bir eğilim var. Özel sermaye fonları yeniliklere (tele tıp, yapay zeka tabanlı teşhis, sağlık verisi yönetimi ve giyilebilir sağlık teknolojisi gibi) ilgi duyuyor. Covid-19 salgını, dijital sağlığın benimsenmesini hızlandırdı ve bunu yatırımcılar ve sağlık hizmeti sağlayıcıları için bir öncelik haline getirdi. Hem yeni kurulan şirketler hem de hasta bakımı, uzaktan izleme ve yapay zeka destekli tedavi çözümleri için dijital platformlar tarafından etkinleştirilen yerleşik sağlık şirketleri Özel Sermaye fonlarının dikkatini çekiyor. Finansal desteğin ötesinde, özel sermaye sağlık kuruluşlarının altyapılarını modernize etmelerini ve teşhis ve tedaviyi iyileştirmelerini sağlamak için sağlanıyor. Daha verimli ve hasta merkezli bir deneyim sunmak için teknolojiyi benimseyen Türk sağlık kuruluşları öne çıkacaktır.
Bir diğer trend ise sağlık hizmeti sağlayıcılarının konsolidasyonudur. Özel sermaye şirketleri, hastaneler, klinikler ve uzmanlaşmış uygulamalar dahil olmak üzere sağlık hizmeti işletmelerinin satın alımlarını ve konsolidasyonlarını aktif olarak takip eder. Bu yaklaşım, ölçek ekonomileri elde etmeyi, operasyonları kolaylaştırmayı ve bakım sunumunun etkinliğini iyileştirmeyi hedefler. Konsolidasyon ayrıca ayakta tedavi, uzmanlaşmış tedavi merkezleri ve teşhis hizmetlerinde de gerçekleşir ve yatırımcılar hizmetleri entegre etme ve maliyetleri düşürme fırsatları arar.
Özel sermaye fonlarıyla ortaklık kurmayı düşünen Türk özel sağlık kuruluşlarına tavsiyem, doğru Özel Sermaye fonuyla tam uyumlu çalışma işbirliği içinde olmasıdır. Derin sağlık uzmanlığına sahip özel sermaye fonları olan “yatırımcı-operatör” firmalarıyla ortaklık kurmak, yalnızca sermaye değil, aynı zamanda değerli stratejik rehberlik, operasyonel destek ve kapsamlı bir ağa erişim sağlayabilir. Sağlık hizmetlerinde güçlü bir geçmişe sahip bir Özel Sermaye fonuyla iş birliği yapmak, büyümeyi teşvik edebilir, inovasyonu destekleyebilir ve yatırım yapılan şirket için pazara girişi hızlandırabilir.
Operasyonel verimliliği artırmak da özel sermaye için önemlidir. Özel Sermaye fonları karlılık ve ölçeklenebilirlik gösteren sağlık kuruluşlarına yatırım yapmayı hedefler. Türk kurumları operasyonel etkinliği artırmak için hasta bakım süreçlerini, yeterli kaynak tahsisini ve süreç yönetimini optimize etmeye odaklanmalıdır. Bu verimlilikler yalnızca hasta bakımını iyileştirmekle kalmaz, aynı zamanda kurumu potansiyel yatırımcılar için daha çekici hale getirir.
Medikal turizm, güçlü tıbbi turizm potansiyeline sahip bölgelerdeki sağlık hizmeti sağlayıcılarını hedefleyen fonlarla başka bir fırsattır. Bölgede, daha düşük maliyetlerle gelişmiş sağlık hizmeti altyapısı sunan Türkiye gibi ülkeler, uluslararası hastalar için özellikle çekici olmalıdır. Özel sermaye, bu ülkelerdeki sağlık hizmeti kuruluşlarının kapasitelerini genişletmelerine ve kendilerini yurtdışı hastalara daha iyi pazarlamalarına yardımcı olabilir. Türkiye, rekabetçi fiyatlandırması ve yüksek kaliteli bakımı nedeniyle zaten medikal turizm için bir merkezdir ve bu nedenle uluslararası hastalara yönelik kapasitelerini ve pazar erişimini genişletmek için özel sermayeyi çekmek için iyi bir konumdadır.
Dolayısıyla, inovasyona odaklanarak, Türkiye’nin sağlık alanındaki güçlü yönlerinden yararlanarak ve doğru yatırım ortaklarıyla işbirliği yaparak, Türk özel sağlık kuruluşları Özel Sermaye fonlarıyla iş birliği için ikna edici bir durum yaratabilir ve bu da büyümeyi ve değer yaratmayı teşvik eden, aynı zamanda hastalar için sağlık sonuçlarının iyileştirilmesini sağlayan başarılı ortaklıklara yol açabilir.
H.M: Dünyada özel sağlık kuruluşlarına yönelik IPO (Halka Arz) talepleri nasıl gelişiyor? Türkiye’de halka arzı düşünen Türk sağlık kuruluşlarına ne önerirsiniz?
O.O: Sağlık sektöründeki Halka Arz (IPO) piyasası son yıllarda dinamik bir seyir izliyor. Bu durum, sağlık kuruluşlarını halka açılmaya teşvik eden bazı temel faktörlerin etkisiyle gerçekleşiyor.
Sağlık hizmetlerine olan talep küresel olarak, özellikle gelişmiş pazarlardaki yaşlanan nüfusla birlikte arttıkça, sağlık kuruluşları sermaye toplamak için giderek daha fazla halka arzlara yöneliyor. Bu fonlar hizmetlerin, altyapının ve yeteneklerin genişlemesini sağlıyor.
Sağlık hizmeti sunumunda inovasyon, halka arzların arkasındaki bir diğer itici güçtür. Dijital sağlık, tele tıp ve uzaktan bakımdaki artış, ölçeklendirme için önemli fırsatlar yarattı. Dijital sağlık platformlarını, tele sağlık veya yapay zeka destekli tanılamaları benimseyen sağlık kuruluşları yatırımcılar için özellikle çekici hale geliyor ve halka arzları büyüme ve operasyonel genişleme için fon sağlamanın etkili bir yolu haline getiriyor. Yıllar içinde, biyoteknoloji ve ilaç sektörleri de, özellikle gen düzenleme, immünoterapi ve kişiselleştirilmiş tıp gibi ileri tedavilerle uğraşan şirketler arasında çok sayıda halka arz gördü. Bu sektörler, genellikle uzun karlılık yollarına rağmen yüksek getiri potansiyelleriyle yatırımcıları cezbediyor.
Sağlık kuruluşları, özellikle hastaneler ve sağlık sistemleri, fiziksel altyapılarını genişletmek, hizmetleri artırmak ve coğrafi erişimlerini artırmak için sıklıkla sermaye ararlar. IPO’lar daha büyük bir sermaye havuzuna erişim sağlayarak genişlemeyi destekler ve kurumsal görünürlüğü artırır. Ayrıca, sağlık hizmetlerine yatırım yapmış olan özel sermaye şirketleri bazen IPO’ları bir çıkış stratejisi olarak kullanırlar, getirileri maksimize etmek için halka arz etmeden önce işletmeleri ölçeklendirmişlerdir.
Şu anda sağlık hisselerine yönelik güçlü bir piyasa iştahı var, çünkü yatırımcılar sağlık sektörünü özellikle ekonomik gerilemeler veya Covid-19 salgını gibi küresel krizler sırasında dayanıklı bir sektör olarak görüyor. Sağlık sektörünün piyasa oynaklığına rağmen istikrarlı kalan “savunmacı” bir sektör olarak ünü, halka arzlar için cazibesini artırıyor. Örneğin, hastane sistemlerinin şu anda EBITDA’nın 25 katı çarpanlarla değer gördüğü Suudi Arabistan’da gördüğümüz gibi, yüksek talep açıkça görülüyor.
Ancak, sağlık hizmetleri IPO’ları belirli zorluklar sunar. Yasal mevzuata uyum zor ve karmaşık olabilir. Ayrıca karlılık endişeleri IPO başarısını etkileyebilir, özellikle de gelişmekte olan veya yenilikçi sağlık hizmetleri sektörlerindeki kurumlar için. Güçlü gelir modelleri ve karlılığa giden net yolları olan şirketler, halka açık piyasalarda daha iyi performans gösterme eğilimindedir.
Özetle, sağlık hizmetleri IPO’ları hizmetlere olan artan talep, sağlık teknolojilerindeki inovasyon, büyüme için sermayesi ihtiyacı ve genellikle sağlık hisselerine olan güçlü yatırımcı iştahı tarafından yönlendirilir. Ancak, sağlık kuruluşları mevzuat zorluklarının üstesinden gelmeli ve halka açık piyasalarda başarılı olmak için net bir büyüme potansiyeli göstermelidir.
Özellikle Türkiye’de halka arzı düşünen Türk özel sağlık kuruluşları için öncelikle piyasa koşullarını ve yasal mevzuatı değerlendirmesi gerekir. Türk sağlık kuruluşları, piyasanın halka arz için uygun olup olmadığını belirlemek için Borsa İstanbul’un sağlık hisselerine yönelik hazırlığını ve genel yatırımcı duygusunu değerlendirmelidir. Türkiye Sermaye Piyasası Kurulu’nun (SPK) düzenlemelerine, özellikle de son IPO gerekliliklerine aşinalık da önemlidir. Sağlık kuruluşlarının hasta gizliliği ve hizmet standartları gibi benzersiz yükümlülükleri vardır ve bu da uyumluluk için hukuki uzmanlığı önemli hale getirir.
Finansal sağlık ve şeffaflık başarı için kritik öneme sahiptir. Kapsamlı denetimler yapmak, yatırımcıların karlılığı ve sürdürülebilirliği değerlendirmek için net finansal verilere ihtiyaç duyması nedeniyle raporlamada doğruluk ve güvenilirliği garanti eder. Ayrıca, kurumlar, bu ölçütlerdeki şeffaflık yatırımcı güvenini artırdığı için hasta memnuniyeti, operasyonel verimlilik ve gelir çeşitlendirmesi gibi sağlık hizmetlerine özgü KPI’ları açıklamaya hazırlanmalıdır.
Güçlü bir kurumsal yönetim çerçevesi oluşturmak yatırımcı güvenini daha da artırır. Sağlık, finans ve halka açık şirket yönetimi konusunda uzmanlığa sahip nitelikli ve çeşitli bir yönetim kurulu, etik ve etkili liderliğe olan bağlılığı gösterir. Sıkı iç kontroller ve raporlama standartlarının uygulanması da uyumu destekler ve özellikle sağlık alanında hassas olan kötü yönetim veya dolandırıcılıkla ilgili riskleri azaltır.
Sektöre özgü büyüme itici güçlerini vurgulamak, sermaye hikayesini ve konumlandırmayı güçlendirir. Örneğin, kurumlar yaşlanan nüfusa ve sağlık hizmetlerine olan artan talebe odaklanarak uzun vadeli gelir büyüme potansiyeli gösterebilir. Ek olarak, dijital sağlık hizmetlerine ve telemedikal alana yapılan yatırımları vurgulamak, yatırımcılara hitap eden teknoloji benimsemeye yönelik proaktif bir yaklaşımı sergiler. Etkili bir iletişim stratejisi, kuruluşun misyonunu, büyüme planlarını ve hasta bakımı ve etik standartlara bağlılık gibi rekabet avantajlarını açıkça ifade eder.
Sürdürülebilirlik ve ESG girişimlerine odaklanmak yatırımcılar için giderek daha da hayati önem taşıyor ve biz TVM Capital Healthcare olarak BM PRI imzacılarıyız. Sağlık kuruluşları, yetersiz hizmet alan bölgelerde erişimi iyileştirme çabaları da dahil olmak üzere hasta merkezli bakımı, etik uygulamaları ve sosyal sorumluluğu vurgulamalıdır. Küresel Raporlama Girişimi (GRI) gibi standartlarla uyumlu bir sürdürülebilirlik raporu hazırlamak, kurumun çevre ve toplum bilincine sahip yatırımcılar arasındaki itibarını daha da artırabilir.
Operasyonel dayanıklılık ve etkili risk yönetimi oluşturmak da önemlidir. Sağlık kuruluşları, düzenleyici değişiklikler, hasta gizliliği ve sorumluluk endişeleri gibi benzersiz risklerle karşı karşıyadır. Sağlam bir risk yönetimi stratejisi, kurumun bu zorlukları ele alma yeteneğini gösterirken, finansal dayanıklılık, pandemiler veya tedarik zinciri sorunları gibi kesintilerle başa çıkmak için yeterli nakit akışı ve rezerv sağlar. Operasyonel verimlilik de aynı derecede önemlidir, çünkü akıcı idari ve hasta bakım süreçleri sürdürülebilir kar marjlarını gösterir. Yatırımcılar, genellikle yüksek işletme giderleri nedeniyle sağlık kuruluşlarındaki maliyet yönetimini yakından takip eder.
Son olarak, kurumlar net, uzun vadeli bir vizyon ve büyüme stratejisi geliştirmelidir. Genişleme, dijital dönüşüm veya stratejik ortaklıklar içeren iyi ifade edilmiş bir büyüme planı, yatırımcılar için gelecekteki getirileri vurgulayabilir. Güçlü marka itibarı ve hasta güveni sağlık hizmetlerinde çok önemlidir ve hasta merkezli bakım, yüksek klinik standartlar ve etik uygulamalar konusunda kanıtlanmış bir geçmiş, yatırımcı güvenini önemli ölçüde artırır.
H.M: Finansal zorluk yaşayan küçük ve orta ölçekli sağlık işletmelerine hangi alternatif finansman modellerini önerirsiniz?
O.O: Finansal zorluklarla karşılaşan küçük ve orta ölçekli sağlık hizmeti işletmelerinin (KOBİ’ler) genellikle banka kredileri veya halka açık piyasalar gibi geleneksel finansman seçeneklerine sınırlı erişimi vardır. Ancak, operasyonları istikrara kavuşturmalarına, genişlemelerine veya yeni teknolojilere yatırım yapmalarına yardımcı olmak için gerekli sermayeyi sağlayabilecek birkaç alternatif finansman modeli vardır.
Özel sermaye (PE) ve risk sermayesi (VC), sağlık KOBİ’leri için temel finansman seçenekleridir. PE fonları, büyüme veya iyileştirme potansiyeli olan yerleşik sağlık işletmelerine odaklanır, genellikle bir hisse senedi alır ve bazen de kontrol hissesi arar. Bu seçenek, güçlü temellere sahip ancak büyüme sermayesine ihtiyaç duyan sağlık KOBİ’leri için özellikle faydalıdır. TVM Capital Healthcare gibi sağlık hizmetlerine özgü PE yatırım fonları, özellikle erişimi genişletmeye ve sağlık hizmetlerini iyileştirmeye odaklanan sağlık işletmelerine hitap eder. Sağlık hizmetlerinin sunumunu ve hizmetlerini desteklemeye adanmış bu fonlar, güçlü büyüme potansiyeline sahip sağlık işletmelerine sermaye sağlayabilir. Buna karşılık, VC finansmanı, dijital sağlık platformları, biyoteknoloji veya telemedikal gibi yenilikçi çözümlere sahip yeni kurulan şirketler veya erken aşamadaki sağlık işletmeleri için daha uygundur. VC’ler, henüz karlı olmasalar bile, genellikle yüksek büyüme potansiyeline sahip şirketlere yatırım yaparlar. Umut vadeden bir büyüme yörüngesine veya yenilikçi çözümlere sahip sağlık işletmeleri için PE veya VC yatırımı ideal olabilir.
Yüksek net değere sahip bireyler olan melek yatırımcılar, genellikle erken aşamadaki şirketlere hisse senedi veya dönüştürülebilir borç karşılığında yatırım yapmaya istekli olan cazip bir finansman yolu da sunarlar. Sermayeye ek olarak, değerli mentorluk ve bağlantılar sağlayabilirler. Özellikle yenilikçi ürün veya hizmetlere sahip olan erken aşamadaki sağlık işletmeleri için, sağlık sektörüyle ilgilenen melek yatırımcılar iyi bir uyum sağlayabilir ve melek ağlarına katılmak uygun yatırımcı bulma olasılığını artırabilir.
Hibe ve devlet sübvansiyonları bir diğer önemli finansman kaynağıdır. Birçok hükümet ve uluslararası kuruluş, inovasyonu teşvik etmek, altyapıyı iyileştirmek ve bakıma erişimi genişletmek için özellikle sağlık KOBİ’lerine finansal destek sunmaktadır. Genellikle Ar-Ge, dijital sağlık girişimleri veya iş gücü eğitimi için mevcut olan bu fonlar geri ödeme gerektirmez. İnovasyon veya teknoloji uygulamasıyla uğraşan sağlık KOBİ’leri devlet hibelerini ve sübvansiyonlarını araştırmalıdır.
PPP’ler, özel sağlık şirketlerinin sağlık hizmetleri veya altyapı sunmak için hükümet kuruluşlarıyla iş birliği yapmasına olanak tanır ve bu tür işletmelere finansman, kaynaklar ve uzun vadeli hükümet sözleşmelerine erişim sağlar. Sağlık hizmetleri, altyapı geliştirme veya uzmanlaşmış bakımla uğraşan KOBİ’ler, hem büyüme fırsatları hem de tutsak, uzun vadeli gelir kaynakları sunabilen PPP’lerden faydalanabilir.
Daha büyük sağlık hizmeti sağlayıcıları, ilaç şirketleri veya teknoloji firmalarıyla ortaklıklar ve stratejik ittifaklar sermayeye, uzmanlığa ve kaynaklara kapılar açabilir. Bu ittifaklar KOBİ’lerin daha büyük ortağın kaynaklarından yararlanırken uzmanlaşmış hizmetler, teknolojiler veya ürünler sunmalarına olanak tanır. Örneğin, küçük bir teşhis laboratuvarı bir hastane zinciriyle ortaklık kurabilir, tamamlayıcı hizmetler sunarken sermayeye, hasta yönlendirmelerine ve kaynaklara erişebilir.
Sonuç olarak, finansal zorluklarla karşılaşan sağlık KOBİ’leri için geleneksel finansman her zaman uygulanabilir veya arzu edilir olmayabilir. Özel sermaye gibi alternatif finansman modellerini araştırarak, sağlık KOBİ’leri esnekliği korurken ihtiyaç duydukları sermayeye erişebilirler. Stratejik ortaklıklar, devlet hibeleri ve PPP’ler de değerli seçeneklerdir.