ERTAN CÖMERT
Siemens Healthineers Türkiye Görüntülemeden Sorumlu Genel Müdür Yardımcısı
Yeşil Görüntüleme (Green Imaging) kavramı özellikle son yıllarda sağlık sektöründe sıkça üzerinde konuşulan konulardan biri. Görüntüleme sistemlerinin enerji tüketimi, kaynak kullanımı ve karbon ayak izi üzerindeki etkisi global ölçekte dikkat çekiyor. Tıbbi teknoloji alanında tüm dünyada ve ülkemizde akla ilk gelen şirketlerden biri olan Siemens Healthineers için sağlık teknolojilerinin çevresel etkilerini azaltmak global bir hedef. Siemens Healthineers Türkiye Görüntülemeden Sorumlu Genel Müdür Yardımcısı Ertan Cömert; yeşil görüntülemede sektöre örnek teşkil eden uygulama ve çözümler geliştiren şirketin bu alandaki vizyonunu ve sürdürülebilirlik vizyonunu hospitalmanager ile paylaştı.
H.M: Siemens Healthineers yeşil görüntüleme kavramını nasıl tanımlıyor ve görüntüleme sistemlerinin çevresel sürdürülebilirlik açısından rolünü nasıl değerlendiriyorsunuz?
E.C: Dünya genelinde sağlık sektörü, karbon salınımının yaklaşık %4–5’inden sorumlu ve özellikle görüntüleme sistemleri yüksek enerji tüketimi ile bu oranın önemli bir bölümünü oluşturuyor. Bu gerçekten hareketle, yeşil görüntüleme, Siemens Healthineers’ın çevresel sürdürülebilirlik vizyonunun önemli bir parçası. Karbon salınımı ve enerji tüketimi en önemli parametreler olsa da biz yeşil görüntüleme vizyonumuzu ürünlerimiz henüz tasarım aşamasındayken ele almaya başlıyoruz. Döngüsellik ve ekotasarım prensipleriyle hareket ediyoruz. Geri dönüştürülebilir malzeme kullanımı, ürün ömrünün optimize edilmesi ve atıkların azaltılmasıyla beraber aynı zamanda enerji verimliliği sağlayan ürünler geliştiriyoruz. Kaynakları koruyarak, ürünlerimizin yaşam döngüsü boyunca çevresel etkilerini en aza indirerek ve karbon salınımı azaltılmış, daha döngüsel bir değer zincirine geçişi destekleyerek sorumlu bir şekilde hareket ediyoruz. Bunun için de somut adımlar atıyoruz. Dünya genelinde, kendi operasyonlarımızda ve değer zincirimizde karbon salınımını sistematik olarak azaltıyoruz. 2025 mali yılında 2019’a kıyasla emisyonlarımızda %49 azalma sağlandı.*
Diğer yandan yeşil görüntüleme, tıbbi görüntüleme süreçlerinin hem klinik verimliliği artıracak hem de çevresel etkisini azaltacak şekilde tasarlanması anlamına geliyor. Bu anlamda yeşil görüntüleme vizyonumuz bizim için sadece çevresel bir hedef değil; enerji ve kaynak kullanımını optimize ederken hem hastalar hem de profesyoneller için klinik faydayı artırmayı da ifade ediyor. Daha az enerji tüketen veya neredeyse sıfır helyum tüketen sürdürülebilir teknolojilerimizle sağlık kurumlarına büyük tasarruflar sağlarken, profesyonellere ve hastalara değer katıyoruz. Daha az enerji ile daha fazla klinik fayda sağlıyoruz. Bu nedenle başta MR, bilgisayarlı tomografi, PET/BT gibi yüksek enerji tüketimli cihazlarımızda sürdürülebilirlik, ürünlerimizin temel performans kriterlerinden biri.
H.M: Siemens Healthineers’ın görüntüleme çözümlerinde öne çıkan sürdürülebilir özellikler ve klinik katkılar nelerdir?
E.C: Bu soruya yakın zamanda gerçekleştirdiğimiz ve hem çevresel hem de finansal sürdürülebilirliği temel alan bir proje örneği ile yanıt vermek isterim. EBRD – GEFF Türkiye ve QNB Leasing finansmanı ile bir müşterimizin mevcut PET/BT cihazını, enerji verimliliği sağlayan yeni nesil sistemimiz Biograph Horizon ile değiştirdik. Sürdürülebilir finansman, yüksek enerji verimliliği, artırılmış hasta güvenliği ve somut çevresel faydayı aynı çatı altında buluşturan bu stratejik adım, yalnızca ülkemiz için değil, tüm sağlık ekosistemi için örnek teşkil edecek bir model oluşturuyor. Bu değişim ile kurumda hasta başına ortalama %51 daha az enerji tüketimi, daha az ekipman bakım ihtiyacı, yılda yaklaşık 7 MWh enerji tasarrufu ve 2 ton CO₂ emisyonu azaltımı gibi güçlü etkiler yaratması öngörülüyor.** Bu proje, tüm ürün gruplarımızda müşterilerimize sağladığımız çevresel katkının somut örneklerinden biri olarak öne çıkıyor ve yakın gelecekte farklı sağlık kurumlarında da yaygınlaşmasını temenni ediyoruz.
Diğer yandan hem klinik etki hem de sürdürülebilirlik anlamında öne çıkan yeni nesil teknolojilerimizden biri MR tarafında yer almakta. MAGNETOM Flow, neredeyse sıfır helyum ile çalışan soğutma sistemi sayesinde enerji tüketimini önemli ölçüde azaltıyor ve doğal kaynak kullanımını minimuma indiriyor. Hızlı tarama, sessiz tarama ve konforlu hasta deneyimi ile klinik verimliliği de artırıyor. BT tarafında ise NAEOTOM Alpha, photon-counting teknolojisi sayesinde düşük doz ve yüksek çözünürlük avantajı sunuyor; tanı süreçleri hızlanıyor, tekrar çekim ihtiyacı azalıyor ve enerji tasarrufu sağlanıyor. Moleküler görüntüleme alanında PET/BT ve SPECT/BT sistemlerimiz, optimize edilmiş doz yönetimi ve enerji verimli tasarımlarıyla yüksek kaliteli görüntü sağlarken çevresel etkileri minimize ediyor. Ultrason tarafında ise ACUSON serimiz, düşük enerji tüketimi ve dayanıklı tasarımıyla klinik uygulamalarda verimliliği artırırken, atık ve enerji kullanımını azaltıyor. Tüm bu sistemlerde Syngo yazılımı ve entegre otomasyonlarımızla, radyologların iş yükünü hafifletiyor, tarama ve değerlendirme sürelerini kısaltıyor ve tanısal tutarlılığı artırıyoruz. Bu sayede sürdürülebilirliği, klinik etkiden ödün vermeden sağlayabiliyor ve sağlık kurumlarına hem ekonomik hem de çevresel değer sunuyoruz.
H.M: Yeşil görüntülemeyi ülkemizde yaygınlaştırmak için neler yapılıyor? Yönetim Kurulu Başkanlığını üstlendiğiniz Tıbbi Görüntüleme Teşhis ve Tedavi Teknolojileri Derneği’nin iş birlikleri Türkiye’de yeşil görüntülemenin yaygınlaşmasına nasıl katkı sağlıyor?
E.C: Yeşil görüntüleme Türkiye’de de giderek önem kazanıyor. Ülkemizde Sağlık Bakanlığı, yeşil görüntüleme kavramını başlı başına bir program olarak ilan etmiş değil; ancak, sürdürülebilir sağlık sistemi ilkeleri ve kalite standartları çerçevesinde birçok önemli girişim yürütülüyor. Özellikle Bakanlığımızın radyasyon dozu yönetimi ve standartları anlamında ciddi çalışmaları var. Diğer yandan gelişen teleradyoloji altyapısıyla, taramalara uzman radyolog erişimi artarak gereksiz tekrar taramaların önüne geçilebiliyor ve süreçler daha etkin yürütülebiliyor; bu da kaynak kullanımını azaltıyor. Enerji verimliliği politikaları sağlık alanına da yansıyor. Kamu hastanelerinde enerji verimliliğini artırmaya yönelik genel politikalar ve rehberler, teşhis ve görüntüleme cihazlarının daha etkin kullanılmasını destekliyor. Ayrıca Türk Radyoloji Derneği (TRD) ve diğer profesyonel dernekler, iyi klinik uygulamalar, kalite standartları, radyasyon güvenliği ve verimlilik gibi başlıkları programlarında gündeme getiriyor. Bu çerçevede yeşil görüntüleme ile örtüşen esaslar üzerine eğitimler, kılavuzlar ve bilimsel paylaşımlar yapılıyor.
Tıbbi Görüntüleme Teşhis ve Tedavi Teknolojileri Derneği (TIPGÖRDER) olarak, ülkemizde görüntüleme teknolojilerinin gelişimi ve yaygınlaşması açısından önemli bir derneğiz. Yeşil görüntüleme farkındalığını artıran çalışmalar yürütüyoruz. Derneğimizde, sektör paydaşlarını bir araya getiren platformlar oluşturarak sürdürülebilir görüntüleme konularını gündeme taşıyoruz. Eğitim programları, paneller ve sempozyumlarda enerji verimliliği, düşük doz stratejileri, atık azaltma, cihaz ömrü uzatma gibi alt başlıkları sürekli olarak ele alıyoruz. Aynı zamanda global iyi uygulama örneklerini ülkemize getirerek klinik ekipler ile teknoloji sağlayıcıları arasında diyaloğu güçlendirmeyi hedefliyoruz. Bu sayede hem klinik uygulamalarda hem de satın alma ve yatırım kararlarında sürdürülebilirlik kriterlerinin daha fazla dikkate alınmasını teşvik etmeyi hedefliyoruz.
Derneğimizin yeşil görüntüleme alanındaki ana hedefi, Sağlık Bakanlığı, akademik kurumlar ve özel sektör arasındaki iş birliklerini artırarak yeşil görüntüleme kavramının akademik, yasal ve operasyonel zemine oturtulmasına katkı sağlamak. Bu sayede sürdürülebilirlik yalnızca bir iyi niyet olarak değil, somut uygulamalarla sağlık hizmeti süreçlerine entegre edilir hale gelebilir. Böylece sadece çevresel sürdürülebilirlik açısından değil, ekonomik sürdürülebilirlik ve “etkin sağlık hizmeti üretme” açısından da değer yaratmayı amaçlıyoruz.
Referanslar:
*: www.siemens-healthineers.com/company/sustainability/report
**: Burtom – Yeşil Tıbbi Teknoloji ile Sağlık Hizmetlerini İleri Taşımak – GEFF Türkiye (ebrdgeff.com/tr2/tr/projects/burtom-advancing-healthcare-with-green-medical-technology)